zomernota 2016
PCPortal

Inleiding

Deze bestuursperiode is nu halverwege. Een logisch moment om te kijken naar wat we hebben gerealiseerd en de opgaven die voor ons liggen. Wij nemen uw Raad mee in de voortgang die we boeken op het Coalitieakkoord en de focus die we de komende jaren willen aanbrengen. We hechten er ook aan onze doorkijk te geven op ontwikkelingen die deze coalitieperiode gaan overstijgen. Tenslotte hebben we ons te verhouden tot deze uitdagingen.

Voortgang Coalitieakkoord

Wij constateren dat we goed op weg zijn met de uitvoering van het coalitieakkoord. Zonder daarin volledig te willen zijn, melden we een aantal ontwikkelingen en dossiers waar we op koers liggen en trots op zijn: er zijn STIP’s in alle stadsdelen en op wijkniveau werken partijen beter samen. We hebben ons ingespannen voor een bed-bad-brood voorziening en noodopvang van 3.000 vluchtelingen in Heumensoord. Voor watersport is meer ruimte, de Skatevoorziening Waalhalla is een feit, er worden windturbines gerealiseerd bij de A15, het warmtenet is uitgebreid en het fossiele energieverbruik is afgenomen met maar liefst 15%. Het is gelukt om de bezuiniging op cultuur door te voeren met behoud van activiteiten en een breder publiek bereik. We hebben diverse mobiliteitsmaatregelen genomen voor OV en fiets en de betaaltijd voor parkeren in de binnenstad is gereduceerd. Het waarderingscijfer voor de binnenstad is nog nooit zo hoog geweest.  

Ook hebben we het Regionaal Werkbedrijf opgezet, evenals een loonkostensubsidieregeling en een meldpunt om te voorkomen dat jongeren zonder diploma hun opleiding verlaten. Daarnaast is een Ondernemerspunt  opgericht, een nieuwe Startup aanpak in uitvoering en wordt Bureau Jeugdzorg meer preventief ingezet. Al deze maatregelen hebben mede geleid tot een – per saldo – groei  van de werkgelegenheid. In de wijken wordt de openbare ruimte, via verschillende vormen van bewonersparticipatie, met meer differentiaties ingericht en beheerd. Er is een nieuwe bibliotheek  in Nijmegen-West en we zijn trots op de goede scores die we behalen op leefbaarheidsindicatoren in de Stad- en Wijkmonitor.

Zijn alle ambities uit het Coalitieakkoord afgevinkt? Nee. Sommige onderwerpen vragen blijvende aandacht of juist specifieke aandacht in de komende periode. Deze speerpunten en dossiers worden nader toegelicht bij de thema’s, denk daarbij onder andere aan de doorontwikkeling van het wijkgericht werken en de opvang en integratie van vluchtelingen. Ook willen we een volgende stap zetten in de W4 samenwerking (welzijnsorganisaties) en een besluit nemen over één regeling voor minima. We realiseren de komende jaren vele woningen in de Waalsprong, starterswoningen en woon-zorg complexen in partnerschap met corporaties. We zetten in op betaalbaarheid, duurzaamheid en extra woningen voor de doelgroepen, waaronder statushouders. De regionale samenwerking willen we verder vormgeven en we hebben daarbij nadrukkelijk aandacht voor de onderkant van de arbeidsmarkt. We gaan verder met de transformatie van de binnenstad naar een place-to-meet, waarbij we ook uitvoering geven aan onze ambities rondom de citymarketing van de historische stad, de kwaliteitsslag voor de centrummarkt en het atelierbeleid.  

Langere termijn opgaven

Verschillende opgaven, zoals bijvoorbeeld de transformatie van de binnenstad, zullen doorlopen in een volgende bestuursperiode. We blijven onze focus leggen op de uitvoering van het coalitieakkoord maar dat neemt niet weg dat ook nieuwe ontwikkelingen onze aandacht vragen.

Met in ons achterhoofd de Stadsvisie en het Coalitieakkoord zien wij een aantal uitdagingen die een grote rol (gaan) spelen in onze stad. Wat soms als een frisse wind, soms als een flinke storm door alle inhoudelijke opgaven waait, is de veranderende rol van de overheid en de veranderende verhouding met de stad. Die trend willen en kunnen we niet negeren, wel simpelweg omarmen. Een Chinees gezegde leert ons dat ‘als er een andere wind gaat waaien, sommige mensen muren bouwen terwijl anderen windmolens neerzetten’. Het Nijmeegse bestuur waait niet met alle winden mee, bouwt molens, houdt koers maar is niet krampachtig, we ademen mee met de stad.  

Achteruitgang van een aantal wijken, de trek naar buurgemeenten en een groeiende bevolking hebben de afgelopen jaren geresulteerd in wijkvernieuwing en de sprong over de Waal. Deze periode van grootschalig ingrijpen ligt achter ons, maar de noodzaak om integraal te kunnen investeren op straat- en buurtniveau is onverminderd groot. We kijken daarbij niet alleen naar de nieuwbouwgebieden maar naar alle stadsdelen. Een aantal wijken in Dukenburg verdient extra aandacht. Per buurt, wijk en stadsdeel streven we naar een passend aanbod van wonen, werken, (maatschappelijke) voorzieningen en activiteiten. Willen we gebiedsgericht werken écht verder ontwikkelen, dan moeten we het aandurven om maatwerk te leveren en keuzes uit handen te geven. Dit vraagt om vergaande zelfsturing door partijen in de wijk, een wijkgerichte inzet van instrumenten en het bundelen van investeringen. We onderkennen dat wijken en buurten verschillend (mogen) zijn maar er zullen ook buurten blijven die deze omslag niet zelf kunnen of willen oppakken. Het roept in ieder geval de vraag op hoe wij dit doen, of wij ons anders moeten opstellen en organiseren.  

Het op wijkniveau investeren, ingrijpen en samenwerken draagt bij aan ons streven naar een ongedeelde, inclusieve stad. Het is alleen niet voldoende. Voor mensen die hulp nodig hebben blijven individuele maatregelen nodig. De economie trekt langzaamaan weer aan, ook in onze regio. Toch moeten we ons de komende jaren extra richten op de onderkant van de arbeidsmarkt. De verwachtingen dat de economische welvaart van de bovenlaag uiteindelijk zal doorsijpelen naar de onderlaag (‘trickle down effecten’) blijken maar beperkt uit te komen.  De economie vraagt ons om te investeren in de bovenkant én onderkant, door opleidingsinstituten, bedrijven, MKB én overheid, op lokale én regionale schaal. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt willen we maximale ruimte geven aan de uitvoering, waarbij we toewerken naar een volledige ontschotting tussen instrumentarium voor armoedebestrijding en zorg.

Nijmegen is een studentenstad maar we staan nauwelijks bekend als kennisstad. Wellicht moeten we die term meer invulling gaan geven, bijvoorbeeld aan de hand van het concept Health Valley. We hebben ons verbonden aan Health Valley, het biedt ons voldoende perspectief op de ambities die we hebben op de crossovers tussen duurzaamheid, energie, gezondheid en economie.

Nijmegen scoort structureel hoog op de index van aantrekkelijke woonstad en staat goed bekend als oudste stad van Nederland. Het imago van onze stad is levendig, bourgondisch, een tikje anarchistisch, slim en warm en een open gemeenschap. We worden gezien als een gastvrije stad voor anderen, of dat nou wandelaars van de 100e vierdaagse, vluchtelingen, bezoekers van evenementen of studenten zijn. Dat imago van een ‘Open Stad’ mogen we meer koesteren en uitdragen in houding en gedrag.

Leeswijzer

Het is de tweede keer dat wij uw Raad een Zomernota voorleggen waarmee we de Voorjaarsnota en Perspectiefnota samenvoegen. Wij informeren u met de Zomernota over de voortgang van ons coalitie akkoord en onze strategische thema's. Daarbij kijken we naar de huidige begroting 2016 (peildatum 1 mei) en blikken vooruit naar het nieuwe begrotingsjaar. De Zomernota richt zich op de politieke prioriteiten, mogelijke wijzigingen en bijstellingen en andere keuzes die gemaakt moeten worden vóór de nieuwe begroting.

Aan de hand van de strategische thema’s gaan we in op de voortgang en ontwikkelingen en staan stil bij financiële oplossingen voor tegenvallers in het lopende jaar 2016, structurele claims en meerjarige investeringen. Hiermee trachten we de inhoudelijke en financiële discussies te agenderen langs de lijn van de samenhangende thema’s.
Claims die betrekking hebben op éénmalige reparaties en claims die niet direct gekoppeld zijn aan grotere thema's maar voornamelijk ingaan op uitvoering en exploitaties, zijn opgenomen in het financieel overzicht. Het moge duidelijk zijn, waar we niets melden, blijven we bij de uitvoering van het beleid binnen de afgesproken financiële kaders.

Ongeveer de helft van onze inkomsten krijgen we van het Rijk via het gemeentefonds. We verwachten uw Raad half juni te kunnen informeren over de meicirculaire en de effecten hiervan. Deze brief wordt opgenomen in de webversie van de Zomernota, te vinden via pcportal.nijmegen.nl.

Deze Zomernota geeft ons college vertrouwen dat we halverwege de coalitieperiode goed op koers zijn met onze ambities en vanuit de huidige financiële situatie de wensen en knelpunten een plek kunnen geven. Ondanks de grote financiële uitdagingen rondom BUIG en armoedebestrijding kunnen wij een Zomernota presenteren die aantoont dat onze boekhouding op orde is. Voor nu, voor het begrotingsjaar 2017 en voor de jaren daarna.