zomernota 2016
PCPortal

Inkomen & Armoedebestrijding (BUIG)

Voor het programma Inkomen & Armoedebestrijding voorzien we tekorten in 2016 en verder. De hoofdoorzaken van de tekorten zijn:

  • Het nadelige effect voor Nijmegen van de invoering van het nieuwe verdeelmodel voor de bijstandslasten.
  • Het aantal bijstandsgerechtigden in Nijmegen stijgt harder dan het landelijke gemiddelde
  • De toegenomen armoede in Nijmegen vertaalt zich sinds 2015 in een overschrijding van het armoedebudget door met name meer uitgaven aan inrichtingskosten, bewindvoeringskosten en de collectieve aanvullende ziektekostenverzekering (CAZ).

In 2016 verwachten we nu een totaal tekort van € 6,5 miljoen, waarvan € 6,0 miljoen op het product Inkomen en € 0,5 miljoen op het product Armoedebestrijding.

Omschrijving

programma

2016

2017

2018

2019

2020

Tekort BUIG

Inkomen  & Armoede

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

Tekort armoedebestrijding (exclusief statushouders)

Inkomen & Armoede

-500

-1.000

-800

-600

-400

Totaal

-6.500

-7.000

-6.800

-6.600

-6.400

Ook voor 2017 en verder houden we rekening met een tekort op het programma. Dit ondanks de onzekerheid over de omvang van het budget voor de bijstandslasten in 2017 en verder. Vooralsnog houden we de schatting voor 2016 aan voor 2017 en verder (dus ook in 2017 en verder een mogelijk tekort van € 6,0 miljoen na verwerking van de huidige compensatie via de vangnetregeling). Overigens is de bijstand een open einde regeling waardoor er onzekerheid blijft bestaan over de totale uitgaven in een jaar. Voor 2016 houden we een onzekerheidsmarge aan van maximaal € 0,9 mln.; we hebben dan volledig gebruik gemaakt van de vangnetregeling. Er is geen rekening gehouden met de instroom van nieuwe statushouders, zie punt 1 van de oplossingen in de onderstaande tabel.
Wat betreft armoede verwachten we dat de druk en het beroep op ons minimabeleid enigszins stabiliseert en vanwege de meer gunstige economische prognoses na 2017 gestaag weer afneemt. Aangezien we het armoedebudget in 2016 eenmalig hadden opgehoogd, verwachten we voor 2017 wel een hoger tekort dan in 2016, namelijk een tekort van € 1,0 miljoen. Omdat ook hier sprake is van een open einde regeling houden we voor armoede een onzekerheidsmarge aan van € 0,5 mln. Hierbij hebben wij geen rekening gehouden met de extra kosten die we maken voor de instroom van nieuwe statushouders. Hiervoor is extra geld gereserveerd in het Uitwerkingsakkoord Verhoogde Asielinstroom. Momenteel vindt er nog een ledenraadpleging plaats. als gemeenten instemmen met het akkoord is het akkoord van kracht en informeren we u over de gevolgen voor Nijmegen.

Naast de inhoudelijke opgave om mensen in een financieel kwetsbare positie te blijven ondersteunen in brede zin van het woord, zullen we als gemeente ook de nadelige financiële effecten van de armoede in onze stad moeten beheersen. Hiertoe stellen we de volgende oplossingen voor:

Omschrijving

programma

2016

2017

2018

2019

2020

Tekort BUIG

Inkomen  & Armoede

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

Tekort armoedebestrijding (exclusief statushouders)

-500

-1.000

-800

-600

-400

Oplossingen

Effecten uitwerkingsakkoord Verhoogde asielinstroom

1.000

1.000

-250

-250

-250

Extra bijdrage vanuit Werk

Economie & Werk

1.000

1.000

1.000

1.000

Marktconforme vergoedingen voor duurzame gebruiksgoederen  

Inkomen  & Armoede

500

1.000

1.000

1.000

1.000

Extra bijdrage voor CAZ

Zorg & Welzijn

500

500

500

500

500

Overhevelen taakmutaties naar programma

Bestuur & Middelen

102

597

846

945

945

Totaal oplossingen

2.102

4.097

3.096

3.195

3.195

Totaal

-4.398

-2.903

-3.704

-3.405

-3.205

Oplossing 1 Effect Uitwerkingsakkoord Verhoogde asielinstroom

Recent is het uitwerkingsakkoord tussen Rijk en VNG over extra financiële middelen door de verhoogde asielinstroom openbaar geworden. Eén onderdeel hiervan betreft de afspraak dat gemeenten voor de verhoogde instroom van statushouders in het lopende jaar voor de extra uitgaven bijstand een beroep kunnen doen op een voorfinancieringsregeling. Alhoewel deze afspraak ook nog verder uitgewerkt moet worden en er op punten nog onduidelijkheden zijn, hebben we het mogelijke effect in de bovenstaande tabel opgenomen.

Oplossing 2 Extra bijdrage vanuit Werk

We zien ons genoodzaakt ons meerwerkbudget voor werk en re-integratie vanaf 2017 structureel met € 1,0 miljoen te verlagen en deze middelen in te zetten voor de dekking van de bijstandslasten. Deze maatregel betekent dat er voor werk en re-integratie (uitgevoerd door het Werkbedrijf Rijk van Nijmegen) minder geld beschikbaar is. Vooralsnog houden we wél vast aan onze ambities wat betreft perspectief bieden aan mensen op werk. Dit is ook essentieel om de uitstroom uit de bijstand naar werk te beïnvloeden.

Oplossing 3 Marktconforme vergoedingen voor duurzame gebruiksgoederen

Naar aanleiding van signalen uit het maatschappelijk middenveld (met name vanuit Vluchtelingenwerk), hebben we in de afgelopen periode nog eens naar de vergoedingen uit de bijzondere bijstand voor inrichtingskosten en duurzame gebruiksgoederen gekeken. Op basis van dit nader onderzoek hebben we voornemens meer marktconforme vergoedingen te gaan hanteren. We hebben u hierover in onze brief van 26 april 2016 nader geïnformeerd en een eerste debat hierover heeft u gevoerd op 11 mei 2016. Naar aanleiding daarvan hebben we de cliëntenraad Participatiewet verzocht om een nader advies. Dit advies wordt u nog nagezonden.
De precieze omvang van het effect om marktconforme vergoedingen te hanteren, zal afhangen van de definitieve besluitvorming door uw raad. We zullen uw raad in een uitwerkingsnotitie de prognose van de besparing als gevolg van het genomen nader informeren.   

Oplossing 4 Extra bijdrage voor CAZ

De CAZ hebben we vanaf 1 januari 2015 ingrijpend veranderd: de inkomensgrens is verhoogd naar 130% van het sociaal minimum en er is een pakket bijgekomen waarin het eigen risico wordt afgedekt. De gemeentelijke bijdrage aan de premie is verhoogd.  Dit vertaalt zich naar meer deelnemers aan de CAZ en dus hogere uitgaven. Dit is een positieve ontwikkeling.  Door vanaf 2016 structureel € 0,5 miljoen vanuit het programma Zorg & Welzijn over te hevelen naar het programma Inkomen & Armoedebestrijding dragen we bij aan een goede aanvullende verzekering voor met name chronisch zieken en gehandicapten.

Oplossing 5 Overhevelen taakmutaties naar programma

Er staan nog twee taakmutaties in de begroting die raakvlakken hebben met het programma Inkomen & Armoedebestrijding. Het gaat om rijksmiddelen via het Gemeentefonds voor de Participatiewet en voor armoede en schulden. We stellen u voor deze taakmutaties vanaf 2016 structureel toe te voegen aan het programma om in te zetten voor (de tekorten rondom) armoede en schulden. We hebben hierbij rekening gehouden met uw besluit om in 2016 en 2017 uitvoering te geven aan de ‘Minima doen mee regeling’ als invulling van ons coalitieakkoord te komen tot een integrale regeling voor minima. De geraamde lasten over twee jaar ad € 0,4 miljoen worden gedekt uit de taakmutatie schulden en armoede.